Nîsan 02, 2017 16:26 Asia/Tehran
  • Şertên Tirkiyê jibo derketina hêzên wê ji Sûriyê

Dewleta Enqerê jibo derketina tam a eskerên Tirkiyê ji erdên Sûriyê şertên nû hilêxistine.

 Mewlûd Çawûşoglu wezîrê karên derve yê Tirkiyê li hevpeyvîna  tev rojnama Huriyetê ragihand: Dewleta Enqerê heya beriya bicihbûna hêzên xwecî û vegeriyana xelkê sivîl bo malên xwe, hêzên xwe ji bakurê Sûriyê dernaxîne.

 Gotinên Çawûşoglu li halekê yê ku  Bînalî Yildirim serokwezîrê Tirkiyê 29 Adarê ji dawiya operasyona  nasiyar bi Mertala Firatê li Sûriyê agahî dabû. Wî her wiha gotibû ku heke xeterek li ber ewlehiya Tirkiyê were dîtin, muhtemel e operasyoan nû ya Tirkiyê li erdên Sûriyê destpê bibe.

  Gotinên rayedarên Tirkiyê li warê bicihbûna eskerî li erdên Sûriyê di rewşekê de ye ku  dewleta qanûnî ya Şamê ji ber pevçûna li çend bereyan û êrişa  necamêrane ya hin dewletên biyanî, îmkana  kontrolkirina hemî erdên Sûriyê tine. Bi wateyek din gotinên mudaxilekirane yên rayedarên  Enqerê li dijî Şamê, ne tenê  ji ber hêza artêşa Tirkiyê ye belkî tenê tê wateya  lawaziya rayedarên tirk li warên derketina ji bin barê krîza navxweyî, lawaziya li kontrola tam a neyaran li welêt û nekêrhatîbûna li kontrolkirina kurdên Tirkiyê. Di her halî de divê were gotin: Rewşa vê gavê ya Sûriyê bûye sedem siyasetvanên  Enqerê şert û mercên teze li dijî serbixwetî û yekperçetiya erdê Sûriyê bixin rojevê.

Lêkolîna ser mehneyên Tirkiyê jibo dagirkirina  hin beşên  erdên Sûriyê nîşan dide ku heger û mentiqeke taybet jibo siyasetên dewleta Enqerê di vî warî de tine.

 Li halekê ku piraniya siyasetvanên navçê bitaybet rêberên Sûriye û Iraqê, dewleta Enqerê bi piştgiriya  ji grûpên terorîstî yên mîna bereya El-Nusre û DAIŞê ku bi piştgiriyên  aborî û eskerî yên hin welatên erebî û rojavayê  bitaybet Emerîkayê aktîv bûn tawanbar kirine.

 Hin rojnamevan û  ajansên navçê ji wan medyayê Tirkiyê ev rastiya eşkere kirine ku dewleta Tirkiyê li piştgiriya ji grûpên  terorîstî li Sûriye û Iraqê dest hebûye û tim di vê riyê de  tev digere. Ji ber van rastiyana , bêguman dewleta Tirkiyê li operasyona  eskerî li nav axa Sûriyê bi ser neketiye û işkest xwariye.   Hêjayî gotinê ye ku artêşa Tirkiyê li roja 22 Sibata sala 2015`an  operassyona  eskerî li vî welatê cînar destpê kir. Cihanîna vê operasyona neqanûnî û li dijî mafên  navneteweyî û heta li dij erf û edeta cînaretiyê rastî nerazîbûna dewleta Şamê hat. Lê Hêzên artêşa Tirkiyê li roja 24 Tebaxê li çarçêva  operasyona  Mertala Firatê, bêyî destûra  dewleta Sûriyê derbasî nva axa vî welatî bûn.

 Rayeadrên  dewleta  Şamê bi şermezarkirina  êrişên hewayî û bejahiyê yên Tirkiyê ser bakurê Sûriyê, bi caran tekez kirine ku dewleta Enqerê bi mehna êrişa  ser grûpa terorîstî ya DAIŞê, grûpên kurd bitaybet hêzên kurd ên dijberê dewleta Enqerê li axa Sûriyê serkut dike.

  li ser hev li bara liv û tevgerên  eskerî yên artêşa Tirkiyê li erdên  hin welatên cînar bitaybet Sûriyê dikarin bibêjin: Dagirkirina erdên Sûriyê bi her mehneyê bûye sedema  işkesta  hewldanên  dewleta  Enqerê û hevpeymanên  navçeyî û cîhanî yên wê.