SAHAR

Dewleta Donald Trump bi hevkariya hin welatên ereb dixweze ku hevalbendiya li dijî Îranê şibê peymana NATOYê pêk bîne.

 Pêkanîna  peymana  dualî ya eskerî  şibê rêxistina  eskerî ya NATO`yê ku li gorî Wall Street Journalê, Misr, Urdin, Erebistan û Mîrektiyên  hevgirtî yê erebî digre ber xwe, liv û tevgereke nû ji aliyê dewleta nû ya Emerîkayê tê hesabê.

Helbet pêkanîna vê hevalbendiyê li dijî Îranê ji aliyê Emerîkayê, nihêrîneke  nû nîne,  ji xwe Trump bi hemî nihêrînên  xwe dîsa jî ser siyasyetên  berê yên Emerîkayê tekez kiriye û hema mîna berê siyaseta tirsandina ji Îranê dişopîne..

 Dewleta  Barak Obama serokkomarê berê yê Emerîkayê jî jibo gihêştian vê armancê hemen peyva `` talûka Îranê bi kar anî û beriya wî jî li serdema Bûş, Emerîkayê Îran xîstibû nav  lîsteya  şeraretê (şerûtiyê).

Bêguman armanca  van liv û tevgeran , gişt jibo girêdayîkirina ewlehiya  welatên navçê bo Emerîkayê bûye.

Li encama girêdayîbûna hanê, 130 milyar dular balefir û çekên nû bo welatên  ereb ên derdora kendava Farsê hatin firotin.

Helbet jibo pêkanîna vê hevlbendiyê Trump armancên bêtir dişopîne ji ber ku  ew li dû vê yekê ye ku mesela ewlehiyê, bike meseleke ticarî. Trump bi caran gotiye ku welatên  erebî ji wan Erebistan ger daxwaza ewlehiyê dikin divê ku  xerca wê jî bidin. Trump ev siayseta xwe heta li bara  pêkanîna  navça qaşo biewleh li Sûriyê xistiye rojevê. Ev nihêrîn nîşan dide ku Trump xêncî firotina çek û sîlehan,  ser dahata ticarîkirina  ewlehiyê bi şêwaza Emerîkayê jî sekiniye.

Mesela serek jibo Emerîkayê eva ye ku rewşa aborî û valahiya  nav asta neteweyî bi serûber bike lê guherîn û helwêstên taktîkî yên  Trump li meha buhurî valahî û dilgiraniyên li peywendiyên iyên Emrîkayê li asta navçeyî û navneteweî zêde kiriye.Li gor nihêrîna  Trump sê unsurên  giring yanê DAIŞê, gefên ewlehiyê bi mêhweriyeta  pêkaanîna dilgiraniyan li bara  hêza mûşekî ya Îranê û pênasekirina dubare ya  peywendiyên  ewlehiyê yên Emerîkayê tev welatên din, asta pewendiyên  navçeyî yên  Emerîkayê kivş dike. ser vê esasê TRuimp Ji bo ku bala Alê Siûd û welatên din ên ereb bikşîne, dest bi tawanbarkirina îranê kiriye ku ji aliyekê ve bi dularên  wan ên niftî aboriya îflasbûyî  aa  Emerîkayê vejîne û ji aliyê din ve jî li plana  nû ya ewlehiyê ya Emerîkayê li navçê, jibo parastian cih û şûna xwe, bi curekê karûbaran par ve bike.

Lê li vê pêvajoyê, daketina  hêz û qaweta Emerîkayê û bisînorbûna  cidî ya  riyên ewlehî û eskerî yên wan li ewlewiyetên cîhanê ku encama  xercên  eskerî yên  Emerîkayê li Iarqê û Efxansiatnê ye, divê berçav bigrin. Lê di her halî de, li gor  hin medyan, Trump wek delakeî ticarî mesela tirsandina ji Îranê xistiey rojevê ku jibo ku bac û bêşê ji welatên ereb bistîne  û wan bixe nav  şerê eşîretî. Li ser vê esasê ev kiryara  welatên beşdar li vê hevlbandiyê, dewsa ku hevlbendiyeke li dijî îranê be, weke  xwekujiya siyasî jibo wan û weke dafeke nû ji aliyê dewleta Emerîkayê ye ku welatên ereb bikevin nav vê dafê.

Ebdulbarî ETwan, nivîskar û lêhûrkarê bi nav û deng ê ereb li vê barê ser vê bawerê ye ku armanca rastîn a vê hevalbendiyê, îlana  şerê li dijî Îranê nîne, belkî bikaranîna îdiayên  pûç ser navê `` talûka Îranê`` ye jibo ku peywendiyên welatên ereb ên sunne tev rejîma  dagirkar a Îsraîlê normal bike û serwet û heyitiyên  welatên  derdora kendava Farsê talab bike ku xerca projên  jêrxanên Emerîkayê dabîn bibin ku Trump li propagendeya  serokkomariya  soz dabû wan cih bîne.