Pêntagonê ser xurtkirina hizûra eskerî ya Emerîkayê li Ewrûpayê tekez kir
Wezareta berevaniyê ya Emerîkayê(Pêntagonê) pênşemiyê ragihand ku xurtkirina hizûra eskerî ya Emerîkay li Ewrûpayê dê bidome.
Pîter Gog berdevkê Pêntagonê li vê bare ragihand ku bêyî berçavgirtina vê yekê ku Donald Trump serokkomarê bijartî yê vî welatî piştî destpêbûna xebata li koşka sipî dê çi karekê bike xurtkirina hizûra eskerî ya Emerîkayê li Ewrûpayê bidome.. kok tekez kir ku emê planên xurtkirina hizûra eskerî ya Emerîkayê li Ewrûpayê li gor tiştê ku me li NATOyê tev hevpeymanên xwe amade kiirye cih bînin û li vê bare me bi wan re şêwiriye. Di eynî demê de li gorî raporan artêşa Emerîkayê zêdetirî 600 kantînerên hilgirê çekan şandiye Ewrûpayê ku weke bare herî mezin ê çek û sîlehan ê çandî bo Ewrûpayê li 20 salên buhurî tê hesabê. Wer tê xûyanê Tekezkirina dubare ya Pêntagonê ser xurtkirina hizûra eskerî ya Emerîkayê li Ewrûpayê ji ber zêdebûna fukarên li bara guhertina vê nihêrînê bi hatina Donald Trump cih hatiye.
Rayedarên emerîkî û ewrûpî heya niha îdia kirine ku zêdekirina hizûra eskerî ya Emerîkayê li Ewrûpayê jibo rawestana li ber destdirêjiya muhtemel a Rûsiyê cih hatiye.
Lê welatên ewrûpî yên endamê NATOyê ditirsin ku Trump soza xwe li bara kêmkirina peywendiyên navbera Waşengton û NATOyê û YE ku ji dema şerê cîhanî ya dudiyan wek hevalbendiyeke mayînde hebûye cih bîne.
Ger Trump bixweze sloganên ku li propagendeyên xwe li bara kêmkirina berpirsiyariyên berevaniyê yên Emerîkayê xist rojevê cih bîne dê hevpeyman û şirîkên Emerîkayê yên li derve yê neçar bibin berpirsiyareke zêdetir jibo ewlehiya Ewrûpayê tev cihên din ên cîhanê hebin. Ev meseleya eşkere hevpeymanên Ewrûpî yên Emerîkayê aciz kiriye, çawa ku Orsela Fon wezîrê berevaniyê yê Almanyayê xwest ku Trum helwestên xwe li hember kiryarên Rûsiyê eşkere bêxe rojevê û li NATOyê weke saziyeke aboriyê nenêre.
Wezîrê berevaniyê yê Almanyayê her wiha tewsiye li Trump kir ku xwe zêde nêzîkî Viladîmîr Putîn serokkomarê Rûsiyê neke. Di eynî demê de Yêns Stolêtênberg sekreterê giştî yê NATOyê tekez kiribû ku di rewşa aloz aniha ya ewlehiyê rola serokkomarê Emerîkayê pir giring û kêrhatî ye . Ji wan welatên ewrûpî ku li hember gotinên Trump li bara NATOyê bertek nîşan daye Poland e. Anderê Doda serokkomarê Polandê bi lezgînî xiste bîra serokkomarê nû yê Emerîkyê ku ev welata soza şandina eskerên zêdetir jibo xurtkirina bereya rojhilata NATOyê daye Polandê.
Jixwe yek ji meselên sereke ku Trump xistiye rojevê û bala piraniya xelkê Emerîkayê kişandiye rewşa niha ya peywendiyên Emerîkayê tev NATOyê û pêwîstiya venihêrîna wê bû.
Trump li bara mijarên herî giring ên ewlehiyê yên Emerîkayê bitaybet peywendiyên pêşerojê yên Emerîkayê tev NATOyê wek peymana herî giring a eskerî ya blûka rojava û her wiha pêşeroja hevalbendiyan û yekitiya tev welatên hevpeymanê Emerîkayê li cîhanê bitaybet li Rojhilata navîn helwestên nû heye.
Li gorî gotina wî Emerîka zêde ji sedî 70 yê xercên NATOyê dide û dive welatên endamê NATOyê xerca dabînkirina ewlehiya xwe bidin. Çawa ku Trump li yekim helwesta xwe li hember NATOyê piştî ku wek berbijarê komarîxawzan hat bijartinê amaje bi venihêrîna li peywendiyên Emerîka û NATOyê kir. Ew bawer e heya niha NATOyê peywendiyeke yekalî tev Emerîkayê hebûye û bare sereke yê xervên NATOyê ser miê Emerîkayê bûye li halekê ku ew dibêje ev sûda dive dualî be.
