SAHAR

Kemal Kiliçdaroglu serokê Partiya Komarîxwaz a Gel a Tirkiyê (CHP) li axiftinekê hewldana rayedarên partiya serdest jibo guherîna sîstima hikûmetî ya welêt ji parlemaniyê bo serokatiyê rexne kir.

Wî armanca damezrandina sîstima hikûmetî ya serokatiyê pêşdebirina tiştê ku weke ``projeya parvekirina Tirkiyê`` bi nav kir da zanîn û ser piştgiriya CHP ji damezrandina  demokrasiyê li Tirkiyê tekez kir.

Rêberê partiya dijberê Tirkiyê her wiha  operasyona  hêzên polîs li dijî rojnama  Cimhûriyetê û girtina sernivîskar û hin rojnamevanên vê rojnamê rexne kirin û got ku dewlet ser vê bawerê ye ku ev rojnamevan tev tevgera Fethullah Gulen û PKK peywendiya wan hebûye û piştgiriya vê grûpê dikin li halekê ku li vê navberê xebata li dijî grûpa DAIŞ`ê hatiye jibîrkirin.

Kiliçdaroglu got ku rojnmaevanên rojnama  Cimhûriyetê tu carî ji riya xwe nexalifîne û rojnameyeke alîgirê azadî û komartiyê bûye.

Xêncî serokatiya Partiya Komarîxwaz a Gel a Tirkiyê hin rayedarên  hizbî û siyasî yên vî welatî jî kiryara dewleta Enqerê ya êrişa ser  medyakaran wek  bingeha  çaran a demokrasiyê, hewldana  jibo guhertina  sîstima hikûmetê û heta hewldana jibo venihêrîna li bara cizaya îdamê li Tirkiyê rexne kirine.

Bitaybet ku hin derûdorên Tirkiyê vejiyandina  hukma îdamê dûrbûna  vî welatî ji pêvajoya cihanîna  qanûnên YE jibo endametiya Tirkiyê li vê yekitiyê dizanin.

Lê gefa li dijî demokrasiyê bi saya qedexetiya xebata medyayên Tirkiyê bi tiştê ku  dewleta Enqerê ``hewldana jibo vejiyandina  demokrasiyê li Tirkiyê`` dizane, hereketa li riyeke xirab e ku di rojeva rayedarên  AKP de ye.

Rêberên  Enqerê şikesta darbeya bêencam a 15`ê Tîrmehê encamna serketina  demokrasiyê li hemberî îqtidara artêşê dan zanîn û li dewamê jibo tiştê ku ``vejiyandina demokrasiyê`` dan zanînê, paqijkirina  saziyên curbicur ên welêt ji hizûr û mudaxila  endamên tevgera Gulen û tehtîlkirina çapemenî û medyayên curbicur xistine rojeva karê xwe.

Reftara ku rastî rexneya derûdorên  curbicur ên  navxweyî û derveyî hat lê dewleta Tirkiyê wer xûya dike hela jî li dû pêşdebirina  siyaseta xwe ya  serdestîxwaziyê ye.

Gotin û rexneyên Selahedîn Demirtaş hevserokê HDP ji ber girtina sernivîskar û hin rojnamevanan û girêdana yek ji rojnamên  Tirkiyê li çarçêva  siyaseta serkukirina dewleta Enqerê li vê çarçowê tên nirxandinê.

Li gorî gotina Demîrtaş niha sansoreke berfireh li dijî medyayên tirkiyê cih tê û loma  li gorî gotina wî dengê opozosyonê li civakê nayê bihîstin.

Di rewşeke wiha de serokwezîrê Tirkiyê bi ragihandina vê yekê ku dewleta wî dê bi zûtirkê pêşniyarqanûna vejiyandina  cizaya îdamê bide parlemanê li hember rexneya derûdorên ewrûpî ji ber girtina  sernivîskar û rojnamevanên rojnama Cimhûriyetê bertek nîşan da.

Bînalî Yildirim serokwezîrê Tirkiyê bi piştgiriya ji  betalkirina  cizaya îdamê li welêt got ku  dewlet nikare li hember kesên ku li darbeyê sûç kirin bêdeng bimîne û dev ji mehkemekirina wan berde.

Ev gotinên Yildirim li halekê ketin rojevê ku Konseya Ewrûpayê li peyamekê bi tundî daxwaza Erdogan serokkomarê Tirkiyê jibo vejiyandina  cizaya îdamê jibo darbekiran  şermezar kiriye.

Wer xûya dike dewleta Tirkiyê li vejiyandina  qanûna cezaya darvekirinê şirîkekî siyasî jî heye,Partîya Hereketa Netewî (MHP) li vê barê ragihandiye ku  ger gelê Tirkiyê qebûl bikin yê vejiyandina vê cizayê erê bike.

Dewleta Baxçelî serokê MHP ji aliyekê ve bi hevdengiya tev rayedarên Tirkiyê dixweze ku rol û cîgeha xwe li muadilên siyasî li Tirkiyê vejîne  û ji aliyê din ve li dû ceribandina piştgiriya  civaka vî welatî ji reftar û kiryarên AKP li rêvebirina awelêt e.