SAHAR

Têhran li rojên buhurî bûye mazovanê taxim û rayedarên welatên ewrûpî.

Sefera serokê konseya serokkomariya Bosniyê û serokkomarê Fenlandê ya Têhranê û hevgavê pejirandina  biryarnama  stratejiya nû ya YE li hember Îranê piştî hevhatina navokî,  nîşan didin ku  qonaxeke nû  li peywendiyên  Îran û welatên ewrûpî destpê bûye.

Parlemana  Ewrûpayê roja sêşemiyê stratejiya  nû ya YE li hember Îranê piştî hevhatina navokî pejirand.

Biryarnama  parlemana Ewrûpayê bi sekinîna ser rola navneteweyî  û navçeyî ya Îranê derheq damezrandina aramî û ewlehiyê li navçê ser pêwîstiya  beşdariya Îranê li çareserkirina  pirsgirkên  navçeyê û rawestana li ber terorîzmê bitaybet DAIŞ`ê û grûpên din û berfirehkirina  peywendiyan li hemî warên siyasî, aborî, enerjî, zanistî, hîndekarî, lêkolîn û jîngehê disekine.

 Behram Qasimî,berdevkê wezareta karên derve ya Îranê, pejirandina biryarnama normalkirina  peywendiyên Yekitiya Ewrûpayê tev Îranê nîşana  viyana  erênî ya vê saziya ewrûpî jibo berfirehkirin û xurtkirina  têkiliyên  dualî li hemî waran tev Îranê da zanîn.

Berdevkê wezareta karên derev ya Îranê  got ku li warê mafê mirovan  siyasî reftarê nekin û destnîşan kir, Komara Îslamî ya Îranê amade ye di rewşeke aram û ewleh de û ji riya gotûbêjê û guhestina  nihêrînên  ola  pîroz a Îslamê li warê mafên mirovan hilêxistiye û jibo hevkariya tev welatên din û nêzîkkirina  bîrûrayên  her du aliyan hewlê bidin.

 Çavdêr ser vê bawerê ne ku stratejiya berfireh a YE li warê berfirehkirina  têkiliyan tev Îranê li çarçowa têkiliyên aborî û hevkariya  li warê alugurên siyasî yên navçeyî û navneteweyî ye.

 Pejirandina  biryarnama  normalkirina  peywendiyan tev Îranê ji vê hêlê pêngavek jibo berfirehkirina  peywendiyên Îranê û welatên ewrûpî piştî dewreyekê sarbûna peywendiyan e. Helbet li vê bare warên aborî pirtir ji warên siyasî balkêş bûne.

 Ji destpêka deheka1990 peywendiyên  navbera Îranê û YE ewraz û berjêriyên zav hebûne da ku  gihêştin qonaxa  rêketinnama navokî û hevhatinnama  navokî bû wek xala werçerxanê ya peywendiyan. Herçend ku ewrûpiyan li bara bernama navokî ya Îranê hinekî îhtiyat kirine û  îdiaya Emerîkayê ya derheq nebiaşitîbûna  bernama navokî ya îranê qebûl nekirine lê di pratîkê de YE li biryarnama  boykota  li dijî Îranê ji wna li beşa kirîna niftê ji Îranê xwe dane aliyê Emerîkayê û hin boykot pejirandin.

 Lê YE dixweze ku pergaleke  çendalî li cîhanê saz bike. Ji vê babetê, rol û mewqiya berbiçav a Îranê derheq dabînkirin û guhestina  enerjiyê jibo Ewrûpayê û her wiha rola  bigehîna  Îranê li damezrandina aşitî û aramiyê navçê û dabînkirina ewlehiya  kendava Farsê ji van pîvanên giring in ku  cih û şûna  Îranê li YE jorde birine.

 Ev taybetmenî piştî rêketinnama  navokî û pêkhatina  gotûbêjeke teze li siasyeta  derve, derfetên  nû li nihêrîna ewrûpiyan li bara  Îranê pêk aniye.

 Jiber ku li ware siyaseta navneteweyî jî hin guherîn  çêbûne baweriyên YE li bara Îranê guheriye û erênî bûne.Berûvajî Îran jî jibo behrewergirtian ji derfetên  hevkariya tev  YE li aborî û ticareta navneteweyî, rawestana li ber gefên hevpar yên mîna terorîzm û fanatîzmê û rawestana li ber qaçaxa madên narkotîk, xebitandina sermaya biyaniyan û guhestina  teknolojiya nû li warên curbicur,  pir micid e ku peywendiyên xwe bi YE re berfireh bike.Ev hevkarî ji hêleke din jî giring e jiber ku Emerîka tim li dû parastina  boykotên  li dijî Îranê bûye loma  Emerîka hewil dide ku  welatên ewrûpî bi riya  îdia û şantajên xwe li bara mesela binpêkirian mafê mirovan li Îranê û weke gefnîşandayîna  hêza mûşekî ya Îranê tevlî xwe bike û boykotan  bikşîne  warên  serayî rêketinnama navokî jî li halekê ku  hevdengiya  YE tev Emerîkayê li deheka buhurî tenê bûye baîs ku  derfetên  hevkariya  tev Îranê ji dest derkevin û eva ser zirara ewrûpyan  bûye.